Geschiedenis

Waar komt de naam Maarschalksbos vandaan? Het hout uit dit bos was in de Middeleeuwen bestemd voor de maarschalk van Eemland, die op kasteel Huis ter Eem woonde. In de Franse tijd werd het maarschalksambt afgeschaft en werd het bos eerst staatsdomein en later verkocht aan de familie van IJsendijk. Het bos werd daarom in de volksmond het Bosje van IJsendijk genoemd.

Sinds 3 november 1919 is de Gemeente Baarn eigenaar van het 7 hectare grote Maarschalksbos. Het was een geschenk van mevrouw Johanna Margaretha Frederika van IJsendijk. Zij droeg het bos over aan de gemeente onder twee voorwaarden:

  • het bos moet vrij toegankelijk blijven voor publiek
  • het bos moet bos blijven; er mag op het terrein niet gebouwd worden

Mevrouw Johanna van IJsendijk voor haar villa in Baarn

Mevrouw Van IJsendijk werd in 1838 in Amsterdam geboren en verhuisde in 1889 naar Baarn. Zij overleed in 1921. Mevrouw Van IJsendijk woonde in Villa Nieuwerhoek op de hoek van de Brink en de Hoofdstraat.

Op een hoger gelegen plek in het bos stond vroeger een theehuis met een prachtig uitzicht over de polder en op de Zuiderzee. Koningin-moeder Emma kwam er geregeld op bezoek om van het uitzicht te kunnen genieten..

Het theehuisje

Later werd dit het onderkomen voor de boswachter/beheerder van het dierenpark, dat hier in de jaren dertig gevestigd werd.

In 1938 werd er in het kader van de werkverschaffing op het hoogste punt in het bos een uitkijktoren gebouwd, die in de 2e Wereldoorlog door de Duitsers in gebruik werd genomen. Kort na de oorlog werd de uitkijktoren alweer gesloopt vanwege de slechte staat van onderhoud. Het dierenpark werd een hertenkamp en dat is er nog steeds.

Lag er in de winter sneeuw dan kwamen de kinderen met hun sleetjes naar het Bosje van IJsendijk. Generaties Baarnaars zijn daar vanaf het hoogste punt naar beneden geroetsjt.

In 1965 is de Gemeente Baarn op zoek gegaan naar een nieuwe locatie voor het ziekenhuis. Haar oog valt op het Maarschalksbos. Er steekt een storm van protest op, want de plannen (het ziekenhuis + een zusterflat) beslaan maar liefst 4/5 deel van het bos.

De nabestaanden van mevrouw Van IJsendijk ontvangen 65 duizend gulden als compensatie voor het feit dat het testament niet wordt nageleefd. Uiteindelijk stemt de Gemeenteraad in met zestien stemmen voor en drie tegen. In 1972 opent Ziekenhuis Maarschalksbos haar deuren.

Intussen is de zusterflat gesloopt en is de naam van het ziekenhuis twee keer veranderd. Maarschalksbos werd Medisch Centrum Molendael en na de fusie met het ziekenhuis in Amersfoort Meander Medisch Centrum.

Het ziekenhuis in de beginjaren met links tussen de bomen de zusterflat die intussen is gesloopt.